ISI PAY ÖLÇER UYGULAMASI İLE İLGİLİ BİLİNMESİ GEREKENLER...

Bilindiği gibi Isı Pay Ölçer Uygulaması 01.01.2011 günü itibariyle zemin okuması yapılarak başladı. Uygulama bu yıl dördüncü yılında devam ediyor. Bu uygulamada, aylık aidatlar yine eskisi gibi, tahmin edilecek miktar üzerinden belirlenerek, ay sonunda ısı pay ölçerlerde yapılacak okuma
sonucu ise fatura değerinin alınması, okuma değerlerinin fatura edilip dijital ortamda Yönetime verilmesi ve Yönetimin, bu değerleri aidat programına aktarıp sonuçlandırması sonucu yeni ay aidatlarına yansıtılmaktadır. Ancak bu işlem süresi nedeniyle, takip eden ayın ortalarını bulduğundan, yeni aidatların belirlenmesinde de bu süre kadar gecikme olmaktadır.
Mahsup işlemi tıpkı eskiden olduğu gibi, örneğin Ekim ve Kasım ayları birlikte Aralık ayında, Aralık ayına ait mahsup işlemi Ocak ayında, Ocak ayına ait mahsup Şubat ayında, Şubat ayına ait mahsup Mart ayında, Mart ayına ait mahsup işlemi ise Nisan ayında , Nisan ve Mayıs aylarına ait mahsup ise Haziran ayında yapılacak.
 
Tek fark, eskiden mahsup işlemi metrekare bazında eşit olarak yapılırken, şimdi ısı pay ölçerin okuduğu değerlere göre yapılacak olmasıdır.
 
Çok sorulan bu konudaki açıklamadan sonra, diğer çok sorulan konuların cevaplarına geçersek;
 
1. Isı Pay Ölçer Uygulamasında Ne Elde ediliyor?
 
CEVAP: Isı Pay Ölçer Uygulamasında sitemiz için;
 
I) İlk ve asıl amaç, önceki sayılarımızda ve Kat Malikleri Kurullarında/Temsilciler Kurulunda da bir çok defa dile getirdiğimiz gibi;
 
a. Adil ısınmanın ve ısınılan kadar ödemenin yapılması,
b. Ek radyatör ve kapatılan balkonlar sorununun çözülmesi,
c. Isı sistemimizin, kuruluş amacına da uygun olarak, düzenli çalışabilmesinin sağlanması idi. Daha uygulama başlar başlamaz bu sorunlarımızın
sona erdiğini söyleyebiliriz.
 
II) İkinci amaç ise Tasarruf boyutudur. Ancak ısı pay ölçer takılması otomatik olarak tasarruf sağlamaz. Bunun olabilmesi, kullanıcının tasarruf için gerekli tasarruf tedbirlerini almasına bağlı olup, bu tedbirlerin sağladığı ölçüde tasarruf miktarı aidatlarına yansır.
 
2. Ne Kadar Tasarruf Edeceğim?
CEVAP: Kimin tasarruf edeceğinin, ya da ne kadar tasarrufedeceğinin önceden bilinmesi mümkün değildir. Tasarruf edebilmeniz için gerekli tedbirler önceki sayılarımızda verilmişti. Buna göre, tasarruf için öncelikle binanın dıştan mantolanması, içten gerekli yalıtımın yapılması, pencere ve kapıların ısı geçirmeyecek şekilde yalıtılması, bina yönetimleri tarafından zemin katların alttan, çatıların üstten yalıtımının yaptırılması, radyatörlerin arkasına ısı yansıtıcı levha konulması, radyatörlerin önünün kapatılmaması ve üstüne mermer vb malzeme konulmaması, radyatörlerinüzerine kurutmak amaçlı çamaşır konulmaması vb sayılabilir.
 
Bunların dışında en önemli tasarruf şekli ise,
a) Kullandığınız mekanların ihtiyacınız kadar ısıtılması (Yönetimden gelen ısıyı aynen alırsanız tasarruf etmiş olmazsınız),
b) Kullanmadığınız mekanların vanalarının minimuma çekilmesi,
c) Evde olunmadığı zaman vanaların kapatılarak, eve gelindiğinde açılması, havalandırma işlerinin kaloriferler kapalı ilken yapılması vb. sayılabilir.
 
3. Isı Pay Ölçer Oda Sıcaklığını mı, Petek Sıcaklığını mı Ölçer?
CEVAP: Pay ölçerlerde iki adet sıcaklık sensörü vardır. Bir sensör pay ölçer arka montaj plakasına temas etmekte olup, radyatör sıcaklığını ölçmektedir. Bir sensör de pay ölçerin ön yüzünün alt tarafında bulunmakta olup, ortam sıcaklığını ölçmektedir. Bu sensörün radyatör sıcaklığından etkilenmemesi için, arka alt tarafında gerekli yalıtım malzemesi kullanılmıştır.
 
4. Pay Ölçer Neden Radyatörün Üst Kısmına Takılıyor? Radyatörlerin Zaten Üst Tarafı Sıcak, Alt Tarafı Soğuk Olduğuna Göre Radyatörün Ortasına Takılsa Daha İyi Olmaz mı?
CEVAP: Pay ölçerler, standart olarak radyatör uzunluğunun 1/2‘sine , yüksekliğinin alt taraftan ¾ ‘ü mesafesine monte edilmektedir. Bütün radyatörlere aynı prensibe göre monte edildiklerinden, radyatör sıcaklıklarını aynı referans noktasına göre ölçmektedirler.
 
5. Radyatörlerin boyunun uzun ya da kısa olması ısınma açısından bir farklılık yaratır mı? Tüketimi nasıl etkiler?
CEVAP: Radyatörlerin boyu, projelendirme aşamasında, odanın ısı kaybını karşılayacak kapasitede olmak üzere seçilir.. Aynı tip (örnek 60 cm yüksekliğinde panel radyatör) için 150 cm uzunluğunda bir radyatör, 100 cm uzunluğunda bir radyatörden %50 daha fazla ısıl kapasiteye sahiptir ve daha fazla ısı verir. Pay ölçerler monte edildikten sonra programlanarak sisteme tanımlanırlar. Programlama esnasında radyatör tip ve ebat bilgileri dikkate alınarak, radyatörlerin ısıl güçleri de pay ölçere girilmiş olur. Bu sayede, her bir pay ölçer hangi ısıl büyüklükte bir radyatöre monte edilmiş
olduğunu bilir, bu ısıl kapasite ile radyatör oda sıcaklık farkını dikkate alarak tüketim yazar.
 
6. Radyatörlerin panel ya da demir döküm olması ısınmayı ya da ödemeyi etkiler mi?
CEVAP: Isınmayı ya da ödemeyi etkileyen radyatörün tipi değil, ısıl kapasitesidir. Örneğin 1800 Watt gücündeki bir panel ya da döküm radyatör eşit şartlarda aynı miktarda tüketim yazar. Demir döküm radyatörlerin panel radyatörlere göre daha geç ısınıp, geç soğudukları bilinmektedir.
 
7. Termostatik vanalar neden radyatörlerin girişlerine takılıyor?
Zaman zaman radyatörlerin yarısı sıcak, yarısı soğuk olduğuna göre termostatik vanaların radyatörlerin çıkışına takılsa daha iyi olmaz mı?
CEVAP: Tüm termostatik radyatör vanaları giriş hattında kullanılmak üzere dizayn edilirler. Radyatörlerin büyük çoğunluğunda giriş radyatör üst tarafındandır. Radyatör üst hizasından (yerden 60-80 cm yukarıda) oda sıcaklığının hissedilmesi, radyatör alt hizasından (yerden 10 cm yukarıda)
oda sıcaklığının hissedilmesine göre daha sağlıklıdır.
 
8. Termostatik vanaları sıkça aç-kapat (ayarlama) vanaya zarar verir mi?
CEVAP: Termostatik radyatör vanalarının sık açılıp, kapatılmasının vanaya bir zararı yoktur.
 
9. Bir vananın bozuk olup olmadığını nasıl anlarız?
CEVAP: Termostatik vananın ana fonksiyonu, oda sıcaklığının istenilen derecede tutulmasıdır. Termostatik vana, oda sıcaklığı ayarlanan sıcaklık değerine (3 konumu 20 °C gibi) geldiğinde, radyatöre giren ısıtma suyunu keser. Oda sıcaklığı 20 °C’nin altına düşüp termostatik vana tekrar açana kadar radyatörünüz soğuk kalır. Radyatörünüzün soğuk olduğu dönemde pay ölçer tüketim yazmaz ve tasarruf edilmiş olunur.
Radyatörünüzün soğuk kalma süresi (termostatik vananın tekrar açma süresi) vananızın ayar konumu, dış hava sıcaklığı, odanızın fiziki şartları gibi birçok faktöre bağlı olarak değişir. Bu sebeple radyatörünüzün uzun süre soğuk kalması, termostatik vananızın bozuk olduğu anlamına gelmez.
 
Termostatik vananızın bozuk olup olmadığını anlamak için iki basit deneme yapabilirsiniz;
 
a) Radyatörünüz soğuk iken (termostatik vana kapalı pozisyonda) termostatik vananızı 5 pozisyonuna (28 °C) getiriniz, bir müddet sonra vananız açacak ve radyatörünüz ısınacaktır.
b) Radyatörünüz soğuk iken (termostatik vana kapalı pozisyonda) oda iç kapınızı kapatıp, dış pencereyi açınız, oda soğuyacak ve bir müddet sonra vananız açacak ve radyatörünüz ısınacaktır.
 
10. Termostatik Vananın ayarlandığı sıcaklık Ortam (Oda) sıcaklığını mı yoksa kendi ön tarafını mı gösterir?
CEVAP: Tabii ki kendi gördüğü, ön tarafının sıcaklığını esas alır. Ortam sıcaklığı bu değerden biraz daha düşüktür. Bu düşük değer, ortamda alınan yalıtım tedbirleri oranında az olur ve termostatın ayar sıcaklığı ile ortam sıcaklığı birbirine yaklaşır. Bu nedenle, termostat ayarını, ortamda en çok kullandığınız yerde, üşümediğiniz derecede sıcaklık sağlandığında radyatörün soğuduğu noktaya ayarlamak gerekir.
 
11. Termostatik Vananın en üst sıcaklığı 28 C olduğu belirtiliyor, ancak radyatör vanasını en sona kadar açtığımız halde bu sıcaklığa ulaşamıyoruz. Neden?
CEVAP: Bir cihaz göstergesinin maksimum değeri mutlaka o değere ulaşılacağı anlamına gelmez. Örneğin, otomobillerin hızı, hiçbir zaman, hız göstergelerindeki değere ulaşamaz, ulaştığı en yüksek hız ise yasalarla sınırlandığı için, pistte ulaşılan hızda da kullanılamaz. Bizim sistemimizde de ısı merkezinden gönderilen sıcaklık, özellikle yalıtımı yeterince sağlanmamış bağımsız bölümler için, ortam sıcaklığının 28 dereceye çıkmasına yetecek değerde gönderilmemektedir. Ayrıca yukarda da değinildiği gibi termostat ayar değeri termostatın önündeki değerdir.
 
12. Oda sıcaklığını doğru ölçebilmek için ne tür bir termometre kullanmalıyız ve odanın neresinde bulundurmalıyız?
CEVAP: Civalı termometreler sıcaklık değişikliklerine geç reaksiyon verirler. Dijital sıcaklık ölçerler daha hızlı ölçüm yaparlar. Ancak piyasada çok farklı tip ve menşeli termometre bulunmaktadır. Termometrenin odanın oturulan-kullanılan bölümünde, yerden yaklaşık 100 cm yükseklikte bir yere
konulması, konfor şartları ve mahal sıcaklığının daha gerçekçi ölçülmesi için uygun değerlendirilmektedir. Odanın farklı yerlerinde, fiziki şartlara bağlı olarak farklı sıcaklık değerleri ölçülebileceği unutulmamalıdır.
 
13. Radyatörlerin üstü kapatılırsa, ya da radyatör güneş alacak bir yerde olursa hesaplamayı nasıl etkiler?
CEVAP: Radyatörün üstünün örtülmesinin, radyatörün ısıl kapasitesinden faydalanma oranını (ısıl verim) azaltacağı öncelikle bilinmelidir. Radyatörler, projelendirme aşamasında mahallerin ısı kayıplarının fazla olduğu dış duvar tarafına, genellikle pencere altlarına monte edilirler. Radyatör altından girip, radyatör dilim aralarından geçen hava ısınarak, soğuk yüzeylerin önünden (pencere gibi) yükselir ve tavan altından oda iç
kısmına doğru düşük hızda bir hava sirkülâsyonu oluşur. Radyatörün üstü, termostatik vana ile birlikte kapatılırsa, kapalı olan kısımdaki sıcaklık kısa sürede yükselecek ve vana yükselen bu sıcaklığı hissedeceğinden, oda istenilen sıcaklığa gelmeden vana ısıtma suyunu kapatacaktır. Bu durumda pay ölçer, radyatör soğuyacağı için fazladan bir tüketim yazmayacaktır. Oda, güneş alan cepheye bakıyor ise, güneşli havalarda oda sıcaklığı güneş radyasyonu etkisiyle de yükseleceği için, termostatik vana daha kısa sürede radyatöre giren suyu kesecek ve kullanıcının ısı enerjisi kullanımında ekstra tasarruf yapmasınasebep olacaktır.
 
14. Vana, pay ölçer ya da petekler üzerine bir şey konulur, veya kapatılırsa ne gibi zararları olur?
CEVAP: Radyatör petekleri üzerine bir şey konulması, kurutmak için çamaşır serilmesi, radyatörün ısıl verimini azaltacağı için kullanıcının ısıl konfor şartlarını olumsuz etkiler. Termostatik vananın üzerinin örtülmesi, vananın iç hava sıcaklığını doğru ölçmesini engeller, bu durum da ısıl konfor şartlarını olumsuz etkiler. Pay ölçerin üzerinin art niyetli olarak, pay ölçerin hissettiği oda sıcaklığında ani değişime sebep olacak şekilde örtülmesi durumunda, pay ölçer oda sensöründen (örtülen ön taraftaki) gelen sıcaklık bilgisini iptal eder, oda sıcaklığını 21 °C kabul ederek, radyatör sıcaklığına göre tüketim yazmaya devam eder.
 
15. Radyatör Vanalarını maksimumda (4 veya 5’e ayarlı) tutuyorum. Acaba tasarruf ediyor muyum, ya da daha fazla mı ödeme yapacağım?
CEVAP: Tasarruf için yukarda değinilen hususlara uymadığınız takdirde, radyatörleri de kısmamış ve en az önceki yıllar oranında ısınıyorsanız, tasarruf söz konusu olmadığı gibi, gündüz saatlerinde önceki yıllardakinde daha fazla ısı gönderildiği ve gece de radyatörler ılık olacak kadar ısı
gönderildiği dikkate alındığında, fazla ödeme söz konusu olabilir. Bu itibarla tasarruf tedbirlerine azami dikkat edilmesi menfaatiniz gereğidir.
 
16. Siz ısıyı maksimum gönderin, tasarrufu biz yapalım. Bu şekil sistemin özüne daha uygun değil mi?
CEVAP: Önceki yıllarda, sakinlerimizin genel ortalamasının isteklerine uygun olarak, yakıt tasarrufu Yönetim tarafından yapılmaya çalışılıyor, bu yüzden, bazı zamanlar kazanlar kapatılıyordu. Yeni durumda ise özellikle soğuk havalarda kazanlar kapatılmıyor. Buna bir de maksimum sıcaklık gönderilmesi halinde, tasarruf tedbirleri alınsa bile sakinlerimizin, özellikle mantolama yaptıran sakinlerimizin, borular nedeniyle vanaları kapatsalar bile yeterince ısınabildikleri halde ısı pay ölçer okuma yapmadığı için daha az öderken, mantolama yapmayan sakinlerimiz eskiye göre fazla ödeme yapması gerekebilir.
Bu itibarla, Yönetim de kısmi tasarruf tedbirlerini uygulamaya, en azından bu kış boyunca devam edecektir. Ancak, mantolama (yalıtım) yapan daire sayısının artması sonucu ısı miktarını belirlemede bu dairelerin talepleri dikkate alınmak zorunda kalınabilecektir.
 
Eryaman Bülteni Sayı:148'den alınmıştır. (Mart/2016)